BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Bàn chân bẹt ở trẻ là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong bàn chân thấp, không rõ hoặc gần như phẳng, khiến lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất nhiều hơn khi trẻ đứng. Trong một số trường hợp, gót chân có thể nghiêng vào trong, làm thay đổi trục bàn chân và cách phân bổ trọng lượng khi đi lại.

Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, lòng bàn chân phẳng khá phổ biến và chưa nhất thiết là dấu hiệu bệnh lý. Lúc này, hệ xương, cơ, gân và dây chằng vẫn đang hoàn thiện, đồng thời lớp mô mềm dưới gan chân còn tương đối dày khiến bàn chân trông đầy và phẳng. Khi trẻ lớn lên, vòm chân có thể dần hình thành rõ hơn.

Bàn chân bẹt thường được chia thành dạng linh hoạt và dạng cứng. Với bàn chân bẹt linh hoạt, vòm chân có thể xuất hiện khi trẻ ngồi, nhấc chân hoặc nhón gót nhưng hạ xuống khi đứng chịu lực. Nếu trẻ không đau và vận động bình thường, tình trạng này thường chỉ cần theo dõi. Ngược lại, bàn chân bẹt cứng ít thay đổi hình dạng giữa các tư thế, có thể đi kèm đau hoặc hạn chế vận động và cần được đánh giá kỹ hơn.

Bàn chân bẹt có ảnh hưởng đến trẻ không?

Không phải trẻ nào có bàn chân phẳng cũng gặp vấn đề sức khỏe. Nhiều trẻ có bàn chân bẹt linh hoạt nhưng vẫn chạy nhảy, vui chơi và phát triển vận động bình thường. Vì vậy, cha mẹ không nên quá lo lắng chỉ vì nhận thấy vòm chân của con chưa rõ.

Tuy nhiên, khi vòm chân hạ thấp đáng kể và đi kèm lệch trục, khả năng chịu lực của bàn chân có thể thay đổi. Trẻ có thể nhanh mỏi chân, giảm sự ổn định khi chạy hoặc dễ mất thăng bằng. Một số trường hợp xuất hiện đau ở gan bàn chân, gót chân, cổ chân hoặc đầu gối sau khi vận động kéo dài.

Sự thay đổi cơ học ở bàn chân cũng có thể khiến các khớp phía trên phải điều chỉnh tư thế để duy trì thăng bằng. Tuy nhiên, không nên mặc định bàn chân bẹt là nguyên nhân trực tiếp gây cong vẹo cột sống, đau hông hay thoái hóa khớp. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào cấu trúc, độ linh hoạt, nguyên nhân và triệu chứng của từng trẻ.

Nguyên nhân khiến trẻ bị bàn chân bẹt

Ở trẻ nhỏ, nguyên nhân thường liên quan đến quá trình phát triển tự nhiên của bàn chân. Xương, cơ và các mô nâng đỡ chưa hoàn thiện khiến vòm chân chưa thể hiện rõ khi đứng chịu lực.

Độ mềm dẻo của dây chằng cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì vòm. Một số trẻ có cấu trúc mô liên kết linh hoạt hơn nên lòng bàn chân dễ hạ thấp khi chịu trọng lượng cơ thể.

Yếu tố gia đình cũng có thể góp phần. Trẻ có cha mẹ hoặc người thân sở hữu vòm chân thấp có khả năng có đặc điểm tương tự. Ngoài ra, bất thường về xương, gân, khớp hoặc cơ có thể gây biến đổi cấu trúc bàn chân.

Chấn thương vùng bàn chân và cổ chân cũng là yếu tố cần lưu ý. Nếu bàn chân bẹt xuất hiện đột ngột, chỉ xảy ra ở một bên hoặc kèm đau, trẻ nên được kiểm tra để loại trừ tổn thương cấu trúc hoặc các bệnh lý liên quan.

Dấu hiệu nhận biết bàn chân bẹt ở trẻ

Cha mẹ có thể quan sát bàn chân khi trẻ đứng trên mặt phẳng. Lòng bàn chân gần như áp sát mặt đất, vòm phía trong không rõ, gót chân nghiêng vào trong hoặc cổ chân lệch trục là những biểu hiện đáng chú ý.

Khi quan sát từ phía sau, cha mẹ có thể thấy nhiều ngón chân hơn do phần trước bàn chân có xu hướng xoay ra ngoài. Trẻ cũng có thể đi không vững, thường xuyên vấp, nhanh mỏi chân hoặc hạn chế tham gia các hoạt động chạy nhảy.

Một cách sàng lọc tại nhà là làm ướt lòng bàn chân rồi cho trẻ bước lên giấy trắng hoặc nền cát. Nếu dấu chân in gần như toàn bộ lòng bàn chân, không có khoảng lõm rõ ở phần giữa, có thể nghi ngờ vòm chân thấp. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ mang tính tham khảo và không đủ để chẩn đoán.

Tầm soát và điều trị bàn chân bẹt

Khi cần đánh giá, bác sĩ có thể kiểm tra hình dạng bàn chân, vị trí gót, dáng đi, khả năng nhón gót, phạm vi vận động và sức mạnh của các nhóm cơ. Một số trường hợp cần thêm phương pháp đánh giá chuyên sâu để xác định cấu trúc và mức độ ảnh hưởng.

Nếu trẻ có bàn chân bẹt nhưng không đau, không hạn chế vận động và bàn chân vẫn linh hoạt, theo dõi sự phát triển thường là lựa chọn phù hợp. Khi có triệu chứng, trẻ có thể được hướng dẫn bài tập tăng cường cơ bàn chân và cẳng chân, kéo giãn, vật lý trị liệu hoặc sử dụng dụng cụ chỉnh hình trong trường hợp cần thiết.

Phẫu thuật hiếm khi được chỉ định ở trẻ. Phương pháp này thường chỉ được cân nhắc khi bàn chân bẹt cứng, biến dạng đáng kể, gây đau hoặc ảnh hưởng rõ đến chức năng và không cải thiện sau điều trị bảo tồn phù hợp.

Phát hiện sớm không đồng nghĩa với việc phải điều trị ngay. Quan trọng là xác định bàn chân bẹt thuộc dạng nào, có triệu chứng hay không và mức độ ảnh hưởng đến vận động. Từ đó, cha mẹ có thể theo dõi hoặc lựa chọn phương án hỗ trợ phù hợp, tránh can thiệp không cần thiết.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.